Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 1

  • Hôm nay 61

  • Tổng 286.812

Những điểm khác nhau cơ bản giữa khiếu nại, tố cáo và phản ánh, kiến nghị

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Trong quá trình xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân các cơ quan, tổ chức còn gặp nhiều lúng túng do không hiểu rõ bản chất của khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nên dẫn đến việc xử lý không đúng quy định, gây ra tình trạng đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp. Do vậy, cần hiểu đúng bản chất và hiểu được sự khác nhau của hành vi khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh để quá trình xử lý đúng quy định, hạn chế được tình trạng đơn thư kéo dài, đông người, vượt cấp.

            Theo quy đinh của Luật Khiếu nại năm 2011 “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình;

Theo quy định của Luật Tố cáo năm 2018 "Tố cáo là việc cá nhân theo thủ tục quy định của Luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân";

Theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013 “Kiến nghị, phản ánh là việc công dân cung cấp thông tin, trình bày ý kiến, nguyện vọng, đề xuất giải pháp với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền về những vấn đề liên quan đến việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, công tác quản lý trong các lĩnh vực đời sống xã hội thuộc trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân đó.”

Với các khái niệm trên cho thấy giữa khiếu nại và tố cáo, kiến nghị, phản ánh có những điểm khác nhau cơ bản sau đây:

Thứ nhất, về đối tượng

Theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011, đối tượng của hành vi khiếu nại là Quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức. Ở đây, Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết định một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, được áp dụng một lần với một hoặc một số đối tượng cụ thể. Như vậy, quyết định hành chính được hiểu rộng hơn, không chỉ bao gồm các văn bản được ban hành dưới hình thức một quyết định mà bao gồm các văn bản dù không dưới hình thức quyết định nhưng chứa đựng những quy định có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và doanh nghiệp, hình thức của văn bản có thể là Quyết định, thông báo, biên bản, kết luận…Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quyền quản lý nhà nước được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động.

Còn đối tượng của tố cáo theo Luật tố cáo năm 2018 đó là các hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ và hành vi vi phạm pháp luật khác về quản lý nhà nước. Quy định này cho thấy, đối tượng tố cáo có phạm vi rất rộng, đó là bât kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào, hành vi vi phạm của bất kỳ cá nhaanm tổ chức, cơ quan nào nếu đe dọa gây thiệt hại hoặc đã gây thiệt hại đều là đối tượng của tố cáo.

Đối tượng của phản ánh, kiến nghị là việc cung cấp các thông tin, ý kiến, nguyện vọng, đề xuất, giải pháp đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Thứ hai, về mục đích

Nếu như khiếu nại với mục đích là đề nghị cá nhân, cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính đã ban hành mà quyết định hành chính, hành vi hành chính đó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, lợi ích của bản thân mình. Qua việc xem xét của cá nhân, cơ quan có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi, lợi ích của cá nhân mình.

 Còn mục đích của tố cáo là việc bất kỳ cá nhân nào khi thấy một hành vi vi phạm pháp luật của các cá nhân, tổ chức khác báo cho cá nhân, cơ quan nhà nước có thẩm quyền biết về vi phạm pháp luật đó. Việc tố cáo hướng tới mục đích là để xử lý những người đã vi phạm pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của Nhà nước, tổ chức, cá nhân khác, không phải của mình.

Đối với kiến nghị, phản ánh là việc công dân nêu lên và đề xuất với các cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét lại hoặc xử lý kịp thời những sự việc phát sinh làm ảnh hưởng đến các hoạt động bình thường hoặc gây thiệt hại đến lợi ích hợp pháp trong các lĩnh vực của đời sống xã hội của các cá nhân, tập thể, tổ chức, doanh nghiệp.

Thứ ba, về chủ thể

 Chủ thể khiếu nại có thể là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức là những người chịu sự tác động trực tiếp của quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức.

 Chủ thể tố cáo là cá nhân nào khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật của cá nhân, tổ chức khác báo với cá nhân, tổ chức có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật ảnh hưởng đến lợi ích của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Pháp luật không quy định tổ chức, cơ quan có quyền tố cáo. Quy định này cho thấy trách nhiệm cá nhân trong việc tố cáo. Nhà nước khuyến khích việc tố cáo, song có những người lợi dụng tố cáo để vu khống các cá nhân, tổ chức. Đối với trường hợp này, nhằm quy định về tính chịu trách nhiệm của người tố cáo, nếu tố cáo sai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Pháp luật quy định cơ quan, tổ chức không có quyền tố cáo vì tính chịu trách nhiệm, nếu tố cáo đó là sai thì sẽ không thể bắt tổ chức phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, nên phải quy định cụ thể cá nhân.

Còn đối với phản ánh, kiến nghị là công dân khi thấy những hành vi làm ảnh hưởng xấu đến hoạt động bình thường hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, cá nhân, tổ chức khác thì nêu lên, đề xuất với các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền cần áp dụng những giải pháp kịp thời xử lý những vấn đề nêu trên, hạn chế hậu quả xấu xảy ra với cá nhân, tổ chức, Nhà nước và xã hội.

Thứ tư, về thẩm quyền, trình tự giải quyết

Thẩm quyền, trình tự giải quyết khiếu nại thì theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011.

Thẩm quyền, trình tự giải quyết tố cáo theo quy định của Luật Tố cáo năm 2018.

Còn đối với kiến nghị, phản ánh trình tự giải quyết phản ánh, kiến nghị thì tùy theo nội dung để có sự xem xét, phân loại để chuyển đến cá nhân, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.                   

                                                              T. Phương – Phòng KH-TH-CS và Thanh tra

Các tin khác